Zdrowie w głowie czyli sen na plus

Wśród czynników warunkujących dobre zdrowie wymienia się, oprócz prawidłowej diety i aktywności fizycznej, także sen. O zdrowym śnie można mówić wtedy, gdy budzimy się wypoczęci. A jeśli nie? Wiele chorób, na które cierpimy ma związek m.in. z nieprawidłowym snem.

Przesypiamy średnio 1/3 doby, co oznacza, że 60-latek spał przez 20 lat. Nie jest to jednak czas zmarnowany. W czasie snu zachodzi w naszym organizmie wiele procesów fizjologicznych i patofizjologicznych mających wpływ na nasze normalne funkcjonowanie. W wypadku dorosłej osoby zdrowy sen powinien trwać około 8 godzin. U osób starszych zmienia się trochę cykl dobowy (wczesne zasypianie i budzenie się).

Według oficjalnych statystyk mniej więcej 30%  populacji ma problemy ze snem. Sama bezsenność dotyczy 10-20% osób dorosłych i 10% dzieci i młodzieży. Z zespołem obturacyjnego bezdechu sennego zmaga się 10-15% dorosłych. Nie ma danych na temat częstości występowania zespołu niespokojnych nóg czy nadmiernej senności pod postacią narkolepsji czy hipersomnii.

Bezsenność, to złożony problem. Może chodzić o trudności z zasypianiem, taki stan może trwać kilka dni a nawet lata. Z drugiej strony łatwo zasypiamy, ale w nocy szybko się wybudzamy i są problemy z ponownym zaśnięciem. Trzeci typ bezsenności to taki, kiedy szybko zasypiamy a po 3-4 godzinach wybudzamy się i nie możemy ponownie zasnąć. Każda z tych sytuacji wymaga dobrze przeprowadzonej diagnostyki i wdrożenia zindywidualizowanego leczenia farmakologicznego czy terapii poznawczo-behawioralnej w zakresie bezsenności. Każdy wybudza się w ciągu nocy 10-20 razy – stwierdza dr n.med. Wojciech Kuczyński, ekspert medycyny snu – nie zawsze mamy tego świadomość. Stanem patologicznym będzie natomiast sytuacja, w której takie wybudzanie przenosi się na dzień w postaci notorycznego zmęczenia.

Aby poradzić sobie z problemem bezsenności konieczna jest ukierunkowana diagnoza. Dopiero później można myśleć o zindywidualizowanej terapii. Niezależnie od tego sami możemy zadbać o podstawowe zasady higieny snu (np. wietrzenie sypialni, lekkie wieczorne posiłki, zaciemnienie sypialni). Jeśli chcemy skorzystać z suplementów wspierających zdrowy sen, warto poradzić się lekarza, ponieważ każdy z nich ma swoje skutki uboczne.

Skutkiem chronicznego niewyspania mogą być zaburzenia afektywne pod postacią depresji i obniżonego nastroju, co może wywoływać myśli samobójcze. U osób z niezdiagnozowanym zespołem obturacyjnego bezdechu sennego może dojść do zgonu. Wykazano też, że w dłuższym przedziale czasowym może dojść do zaburzeń pamięci i zdolności poznawczych.

Osoby z problemami bezsenności w pierwszej kolejności powinny trafić do lekarza POZ, który zdecyduje o skierowaniu do pulmonologa, neurologa lub psychiatry. W Szpitalu Śląskim w Cieszynie, na Oddz. gruźlicy i chorób płuc można skorzystać ze świadczenia: leczenie zaburzeń oddychania podczas snu, obturacyjnego bezdechu sennego (polisomnografii).